Ciekawy opis upraw rolniczych i sadowniczych na Sandomierszczyźnie można znaleźć we „Wspomnieniach sandomierskich” (z 1850 r.) Jana Nepomucena Chądzyńskiego. Pisząc o początkach Sandomierza nadmienił, że „osada ta powstała na ziemi najurodzajniejszej w Polsce, a rzeki Wisła i San ułatwiły jej handel z odległymi prowincjami Polski i ościennymi krajami, wkrótce okryła się stanem kwitnącym, w pierwszym rzędzie miast Polski”.

Pisał on również o odwiecznych drzewach orzecha włoskiego i o morelach: „Sandomierz ma ziemię wzgórzystą, glinę czerwoną, zbyt urodzajną, lekkiej pracy i mało nawozu potrzebującą; rodzi się na niej plenna pszenica, w czerwonej skórce piękną i białą mąkę wydająca, wielce w innych prowincjach Polski, a nawet zagranicą zachwalona, ma rozległe grunta, lasu żadnego, mało łąk i pastwisk. W ogrodach, rosną odwieczne drzewa włoskich orzechów, obfity zbiór corocznie wydające, rodzą się takoż morele w innych prowincjach Polski mało znajome”.

W innym miejscu opracowania [autorstwa Jana Nepomucena Chądzyńskiego] znajduje się wzmianka o królu Kazimierzu Wielkim: „Ostatni raz Sandomierz widział tego ukochanego monarchę w październiku 1370 r., który wracając z łowów z miasta Przedborza gdzie miał przypadek skaleczenia się nogę z całym swym pocztem stanął na zamku u Andrzeja Pieniążka starosty Sandomierskiego a zbytecznie ufając czerstwemu zdrowiu, pomimo przestróg nadwornego doktora Henryka z Kolonii, znaczną ilość zjadł grzybów i orzechów włoskich, a napiwszy się zimnej wody,(1) wpadł w nadzwyczajną gorączkę i ledwo żywy do Chobrzan domu Grotta kasztelana Lubelskiego, a ztamtąd do Koprzywnicy wywieziony przez ośm dni w klasztorze Cystersów leżał gdzie nieco przyszedł do siebie, wyjechał do Osieka, swojej rezydencyi, lecz tam znow miodem zdrowie swe pogorszył, a wywieziony przez Korczyn, Opatowiec, do Krakowa, z utrząsnienia się, wpadł w febrę i dnia 5 listopada w Krakowie na zamku, z żalem powszechnym całego narodu, życie zakończył”.

W dalszej części opracowania [autorstwa Jana Nepomucena Chądzyńskiego] w większości poświęconej dziejom Sandomierza i ludzi nim zarządzających, widnieje zapis: „Wypadki 1831 r. prócz przechodów wojsk, nie przerwały w niczem spokojności Sandomierza; prawda że w tych czasach, wiele w handlu podupadł, lecz za to rolnictwo wznosiło się do doskonałości, znikły nieużytki, które w końcu wieku przeszłego, blisko połowę zajmowały gruntów, gdzie dziki chwast porastał, najbujniejsza rodzi się pszenica, która wyfdostarcza mieszkańcom na ich wyżywienie i opłacenie podatków” [Chądzyński 1850].

Załamanie w rozwoju sadownictwa niewątpliwie nastąpiło w Małej Epoce Lodowcowej trwającej od połowy XIV do drugiej połowy XIX wieku. Był to także bardzo burzliwy okres w dziejach Polski, co nie sprzyjało i nie zachęcało do rozwoju żadnej dziedziny gospodarczej. Materiały źródłowe donoszą, że w połowie XIX wieku: „Żadnych spacerowych ogrodów, ani miejsc publicznych schadzek Sandomierz nie posiada; w mieście i na przedmieściach dużo gustu, owszem, zarośnięte są bez porządku jak pustynie.(…) Dwa tylko w świeżym guście założone ogrody, a przy tem bardzo piękne pobudowane dworki…(…)” [Chądzyński 1850].

Ksiądz Melchior Buliński w swojej „Monografiji Miasta Sandomierza” z 1879 r. podaje: „Grunt w tych okolicach (Sandomierza) jest bardzo urodzajny i zdolny do wydania wszelkiego rodzaju zboża, którem prowadzono handel po rzekach Sanie i Wiśle (…), drzewa owocowe wydają tu obfite i smaczne owoce, a liczne ślady dawnych winnic w Sandomierzu oraz same nazwy wsi pobliskich, jak na przykład Winiary, dowodzą, iż w tych okolicach uprawiano niegdyś wino na obszerniejszą skalę.”

Dalej w tej pozycji można przeczytać „Z ogrodem Skorupskiego styka się niewielki ogródek Alojzego Lenia (..), w którym pomiędzy innemi drzewami owocowymi, znajdują się drzewa owocowe wydające orzechy zwane tu zwykle Jackami, wielkości kurzego jaja. (…) są jeszcze dość liczne pomniejsze ogrody, jak to: Stanisławskich, panien benedyktynek oraz sady na przedmieściach: Krakówce, Strochcicach, Gierlachowie, obfitujące w drzewa owocowe. To też Sandomierz słusznie nazwałby można zamożnym spichlerzem owoców, mającym delikatniejszy smak niż wszelkie inne okoliczne”.

W innym miejscu można znaleźć zapis: „Akta tak miejskie jako i kościelne wspominają o licznych winnicach od najdawniejszych czasów w Sandomierzu będących. Starowolski twierdzi, iż sandomierskie winne jagody nie miały cierpkiego smaku, i niezawodnie tak być musiało skoro wino z nich wytłaczane używane było do świętej ofiary. Liczne też wzmianki w aktach miejskich napotykamy o dziesięcinie z winnic kościołom sandomierskim oddawanej. Zapiski klasztoru dominikańskiego świętego Jakóba, mówią o winnicy którą ten zakon od swego przybycia do Sandomierza posiadał. Być nawet może, iż sam święty Jacek winną latorośl z Włoch do Polski sprowadził, podobnie jak orzechy włoskie, które ludność sandomierska dotąd jackami nazwała. Ta winnica dostarczała wina do mszy świętej dla wszystkich członków tego zgromadzenia. Drugą winnicę nabyli dominikanie od Izaaka wikariusza przy kościele świętego Pawła w zamian za inne place i ogród. (…) Nawet osoby winnej kuracji potrzebujące uczęszczały na winogrona do winnic dominikańskich”.

Ksiądz Buliński wymienia także inne: „Również i benedyktyni świętokrzyscy mieli w Sandomierzu (…) winnicę, (…). Księża wikaryusze mieli winnicę na przedmieściu za bramą zawichojską. (…) Klasztor świętego Ducha kanoników regularnych de Saxia, posiadał także winnicę zwaną Tuszkowską albo Radużyńską. (…) Księża mansyonarze, w roku 1590, nabyli winnicę zwaną Mazurowską od Barbary Kondratowej. (…) Winnica należąca do podkustosza kolegiaty sandomierskiej, dostarczała wina do świętej ofiary w kościele kolegiackim. (…) Jezuici osiadłszy w Sandomierzu założyli winnicę za bramą zawichojską na gruncie do ich folwarku gierlachowskiego należącym, którą uprawiali aż do końca swego pobytu w tem mieście. (…) Alterzysta świetego Mikołaja przy kościele świętego Piotra, miał też winnicę do niego należącą. Oprócz powyższych winnic własnością duchowieństwa będących, znajdowały się jeszcze winnice należące do osób prywatnych świeckich, jako to: na starem mieście były winnice zwane Kleczkowska, Godyskowska, Gołąbkowska, Markuszowska. Przy świętym Wojciechu była winnica Łazarzowa; na przedmieściu opatowskiem Braszanowska; Godziszewska i inne”.